Ogólne

Lelkomania

W ostatnią sobotę, w towarzystwie paru osób, odwiedziliśmy kilka polan Puszczy Noteckiej. Mieliśmy szczęście, gdyż oprowadził nas miejscowy przyrodnik, z którym spędziliśmy bardzo ciekawie czas. Głównym naszym celem był ptak niezwykły, który dość mocno działa na moją wyobraźnię – lelek. Wyjazd w głąb puszczy był udany, lelki terkotały nam w kilku miejscach. Gorzej nieco było z obserwacjami. Dwa razy jakieś latające zwierzęta widziałem, ale nie mogłem wykluczyć, że to były akurat… nietoperze.

Myślę, że odwiedzony przez nas kompleks leśny śmiało mogę nazwać… wylęgarnią lelków. Podczas gdy w całej Polsce populacja tych ptaków szacowana jest od 8 000 do 12 000 par lęgowych, to w samej Puszczy Noteckiej liczebność ta waha się w granicach 200 – 600 par. Znając rabunkową gospodarkę Lasów Państwowych myślę, że w najbliższych latach powstanie sporo stanowisk lęgowych dla tych ptaków. Jak widzimy to co jest klęską dla jednych gatunków, dla innych może być czynnikiem sprzyjającym.

W trakcie oczekiwań na przyloty poszczególnych osobników, jak i ich słuchania, mieliśmy sporo czasu na rozmowy. Nie ukrywam, że sporo zagadnień związanych z lelkami mnie interesowało. Teraz, mając przed sobą „Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny” (wydanie drugie) mogę z Wami podzielić się odpowiedziami na nurtujące mnie tematy.

Lelek preferuje rozległe suche bory, mieszane lasy, jak i świetliste dąbrowy. Warunkiem jego występowania w tych lasach jest obecność w nich polan, zrębów, młodników, wrzosowisk czy wydm. Jako, że zdecydowana większość czynników w Puszczy Noteckiej występuje, stąd tam duża ich obecność. Wspomniany „Monitoring ptaków lęgowych” zaznacza, że lelki wymagają obszarów otwartych o minimalnej powierzchni 1 hektara o szerokości co najmniej 100 metrów.

Byłem też bardzo ciekawy terytorializmu lelków. Okazuje się, że samce lelków są stosunkowo tolerancyjne na obecność innych samców własnego gatunku. Na terenach zbliżonych Puszczy Noteckiej, czyli borach ze zrębami, znajdują się od 3,7 do 10,4 terytoria samców na 10 kilometrów kwadratowych. Lelki muszą dobrze się czuć na pożarzyskach. W takich warunkach liczebność terytoriów samców wynosi 17,8 – 20 na 10 kilometrów kwadratowych. Zaskoczeniem dla wielu osób zapewne będzie bardzo wysokie zagęszczenie terytorialnych samców lelka (33-47,2 na 10 km kwadratowych) na… poligonach!

Terytoria lelków zwykle mieszczą się w granicach od 3 do 7 hektarów. Odległości pomiędzy stanowiskami lęgowymi tych ptaków zwykle mają odległość 200-400 metrów. Czasami bywa ona jednak krótsza od 180 metrów. W pewnym miejscu słyszeliśmy dwa terkające lelki. Wszyscy byliśmy zachwyceni. Do rekordów jednak trochę jeszcze brakowało. Znane są obserwacje 6 polujących osobników gatunku czy 7 nawołujących.

Lelki, co zapewne wie ileś osób, nie budują gniazd. W drugiej połowie maja, bądź w czerwcu samice składają zwykle 2 jaja. Wysiadywaniem jaj zajmuje się w większości samica, a trwa ono najczęściej 17-18 dni. Pisklęta po 16-17 dniach od wyklucia się uzyskują zdolność lotu. Po następnych 16 dniach stają się samodzielne, a rodzice dość często przystępują do drugiego lęgu.

Po powrocie do domu oddałem się swoistej… lelkomanii! Za kilka dni mamy dość mało ciekawy w ptaki miesiąc jakim jest lipiec. A więc może wrócić do puszczy na lelki? Od jednej przyrodniczki usłyszałem, że „lelki np. w środkowej części Noteckiej dość łatwo spotkać do końca lata – lubią siadać na drogach (i niestety czasem giną pod kołami). Jeśli wybrać ciepły, możliwie bezwietrzny wieczór i pilnie wypatrywać małych czerwonych oczu nisko nad ziemią, można liczyć na długą obserwację – żerujące lelki są mało płochliwe i chętnie korzystają ze światła latarki (czy samochodowych reflektorów), które przyciąga owady”.

A zobaczyć lelka, pierwszy czy dziesiąty raz, zawsze będzie moim wielkim marzeniem.

Lelek, fot. Cezary Korkosz www.cezarykorkosz.pl

3 komentarze

Leave a Reply

%d bloggers like this:

Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej...

Celem zapewnienia najlepszej możliwej jakości przeglądania Strona korzysta z pilków cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do tych plików w ustawieniach Twojej przeglądarki. Kontynuowanie przeglądania strony jak i klikniecie przycisku ZGADZAM SIĘ na banerze oznacza wyrażenie zgody na powyższe. Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do polityki cookies tej strony: https://plamkamazurka.pl/polityka-cookies/. Znajdziesz tam także możliwość zmiany ustawień cookies oraz na http://wszystkoociasteczkach.pl/

Zamknij