"Zarysy domowe" Kazimierza W. Wójcickiego

Trąbo, zagrzmij pod niebiosy!

Na początek małe przypomnienie. Staram się zachowywać oryginalną pisownie. Skoro autor XIX-wiecznego tekstu pisze zgodnie z panującą wówczas ortografią „żóraw”, to nie poprawiam na „żuraw”.
 
 
„Mięso żórawi do przysmaków należało u nas w wieku XVI, pióra ze skrzydeł i ogona, równie jak orle za czapki i używano.
Polowano na nie sidłami i drzemlikami.
Do głosu żórawi, taki zwrot zrobił S. Klonowic*.
 
Trąbo! zagrzmij pod niebiosy,
Jako żórawim głosem, rozpuść głosy.
 
Rękojeściom szabli nadawano kształt dziobu tego ptaka, i takie szable nazywano żórawie**.
Rzadko w pieśniach ludu żóraw’ wspominany, jednę tylko następną na Rusi widzę.
>Leciały żurawie, siadły sobie na roli; lepsza rola ranna jako ta późna; bo na rannej przenica, a na późnej miotła.<
 Wieśniacy nasi uważają, żeby siać groch wtedy, kiedy pierwszy raz lecą żurawie.
Myślistwo ptasze tak chwali żórawia.
 
Pierze za czapkę, a mięso do stołu,
Żóraw pożytki te daje pospołu.
 
Łowiono je sieciami zastawionemi, polowano sokołami także. Po domach naszej szlachty, chowano z młodu ułapione żórawie, służyły one wraz z pawiami do ozdoby podwórza dworu wielskiego.”
 
* Pożar wojny Tureckiej 1596.
** Bolesław Krzywousty miał miecz żóraw’ zwany, (Kronika Dzierzwy 1823).
I jak Wam się podoba? Mi, jak zapewne łatwo się domyśleć, najbardziej porównanie głosu do (zapewne bojowej) trąby. Jest w tym oddana moc i majestat dla głosu żurawia. Zaskakuje mnie informacja dotycząca polowań na żurawie za pomocą tak małego sokoła, jakim jest drzemlik. Zapytam wśród znajomych sokolników, sprawdzę. Nie słyszałem też o rękojeściach szabel w kształcie dzioba naszego kutych. A ten miecz księcia Bolesława Krzywoustego „żórawiem” zwany wydaje mi się być zwyczajną bujdą na resorach. Pomimo to postaram się w wolnej chwili u Gala Anonima sprawdzić.
 
Źródło: Kazimierz Władysław Wójcicki, „Zarysy domowe„, 1842, Warszawa, drukarnia Max Chmielewskiego

16174650_403721343306154_3736916692279562853_n

Żuraw, fot. Grzegorz Jędro   www.truenature.pl 

Dodaj komentarz

Strona korzysta z plików cookies.
Dowiedz się więcej...

Celem zapewnienia najlepszej możliwej jakości przeglądania Strona korzysta z pilków cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do tych plików w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Kontynuowanie przeglądania strony jak i klikniecie przycisku ZGADZAM SIĘ na banerze oznacza wyrażenie zgody na powyższe.

Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do Polityki Cookies tej strony (znajdziesz tam także możliwość zmiany ustawień cookies) oraz na http://wszystkoociasteczkach.pl/

Zamknij