Ogólne

Afrobocian

W 2017 roku patronem w Rzeczpospolitej Ptasiej będzie bocian czarny. Od jakiegoś czasu nie ukrywam wielkiego podziwu dla rodziców tego gatunku. Aby odchować jedno pisklę para musi przynieś do gniazda 100 kilogramów jedzenia. Są to wspomniane już kiedyś ryby, płazy, drobne ssaki, czy też większe owady. Najczęściej gniazdo bociana opuszcza troje młodych. Cztery pisklęta opuszcza co piąte gniazdo. Nie wyobrażam sobie wysiłku pary, która odchowała szóstkę pociech…

Bocian czarny, czasami nazywany hajstrą, w Polsce jest bardzo nielicznym gatunkiem lęgowym, jedynie lokalnie jest nielicznym. Po 50 latach powolnego wzrostu nastąpiła ostatnio stabilizacja liczebności gatunku. W niektórych miejscach występowania na wschodzie Polski nastąpił nawet niewielki spadek populacji. Obecnie jego populację w naszym kraju szacuje się na 1 400 -1 600 par lęgowych co stanowi około 25% jego liczebności w Unii Europejskiej.

Nasz „afrobocian„, zwłaszcza na zachodzie kraju, przełamuje swój lęk przed człowiekiem. Coraz częściej zamieszkuje niewielkie lasy w miejscach w których dość często widuje ludzi. Preferuje stare lasy liściaste i mieszane położone wśród mokradeł, rzek, strumieni, jezior i stawów. Dość chętnie zajmuje bory, o ile nie brakuje w nich i w pobliżu wszelkich zbiorników wodnych. Jak zatem łatwo się domyśleć bóbr musi należeć do jego ulubionych sąsiadów. W górach, gdzie żyje 10% populacji gatunku, sporadycznie buduje gniazda na skale.

Hajstra może pokonywać odległości od gniazda do miejsc żerowania przekraczające nawet 16 kilometrów. Terytoria, w sprzyjających gatunkowi okolicach, wynoszą od 10 do 150 kilometrów kwadratowych. Zagęszczenie krajowe bociana czarnego wynosi 0,5 pary na 100 kilometrów kwadratowych. Najwyższe zagęszczenia osiąga w Puszczy Białowieskiej i Lasach Sobiborskich, gdzie dochodzą one nawet do 8,3 pary na 100 kilometrów kwadratowych. W odpowiednich hajstrze okolicach odległości pomiędzy gniazdami wynoszą od 1,1 do 8,2 kilometrów.

Bocian czarny broni przed osobnikami własnego gatunku tylko najbliższej okolicy własnego gniazda. Zasobne żerowiska bywają eksploatowane przez więcej osobników, pochodzących z pobliskich terytoriów.

Poza niewielką ilością gniazd budowanych na skalach, bocian czarny buduje je zawsze na starych drzewach. Wysokości ich są różne i wynoszą od 3 do 25 metrów ponad ziemią. Są to trwałe budowle, które wykorzystywane bywają przez wiele lat. Po pierwszym roku użytkowania jest ono niewielkie, średnica jego wynosi zwykle 50 -75 centymetrów. Po latach osiąga imponujące wymiary: 115 -200 centymetrów średnicy, 30 -115 (sporadycznie nawet 200!) centymetrów wysokości i (szacunkowo) ponad tonę ciężaru.

Najczęściej wybierane gatunki drzew do budowania gniazd to dąb (51,5%), sosna (21,5%) i olcha (15%). Brzoza i jesion nie cieszą się już taką popularnością. W górach największe wzięcia mają jodły i buki. Ptaki mają zwykle jedno, dwa gniazda zapasowe. O ile są niepokojone, to opuszczają remontowane i zajmują jedno z nich.

Czasami hajstrę wyprzedzi i zajmie gniazdo puchacz, jastrząb, a nawet orlik krzykliwy. Trudno to nazwać zajściem, bo innym razem to bocian zajmie stare gniazdo myszołowa, jastrzębia czy nawet bielika. Gniazdo wybudowane przez bociana czarnego od gniazd postawionych przez ptaki szponiaste różni się tym, że wykorzystywana jest w nim darń i rośliny zielne, czego nie ma w gniazdach „drapoli” nie ma.

Bardzo mocno bazowałem na: Profus P., Czuchnowski R., Zieliński P., 2015 Lelek Ciconia nigra W. Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z., Chodkiewicz T (red.), Monitoring Ptaków Lęgowych. Poradnik metodyczny. Wydanie 2. GIOŚ, Warszawa, s. 325 -332.

13NBJgvvkESyH6Qbd6YMa0SBRKEkIZDrATSCE5tM

Bocian czarny (z bielikiem) („Anioł Stróż”), fot. Wiesław Dzięgielewski  

Dodaj komentarz

Strona korzysta z plików cookies.
Dowiedz się więcej...

Celem zapewnienia najlepszej możliwej jakości przeglądania Strona korzysta z pilków cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do tych plików w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Kontynuowanie przeglądania strony jak i klikniecie przycisku ZGADZAM SIĘ na banerze oznacza wyrażenie zgody na powyższe.

Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do Polityki Cookies tej strony (znajdziesz tam także możliwość zmiany ustawień cookies) oraz na http://wszystkoociasteczkach.pl/

Zamknij