Ogólne

Sokół z… koszulki

O tym, że sokół wędrowny jest ptakiem niezwykłym opowiadałem na „Plamce mazurka” wiele razy. A jest niezwykłym choćby tylko z dwóch powodów. Pierwszym z nich jest niesamowita szybkość z jaką atakuje ofiarę. Drugim jest fakt, że jak feniks z popiołów odbudowuje w Polsce przy pomocy człowieka swoją populację.

Piękną koszulkę ze wspaniałą grafiką autorstwa Kasi i Michała Skakujów dostałem wczoraj od jej autorów. Czyż mógłbym nie spróbować opisać raz jeszcze tego sokoła? Na przykład w duecie z Władysławem Taczanowskim?

Sokół wędrowny zamieszkuje duże, w górach skały powyżej górnej granicy lasu, spotykany jest też coraz częściej w rozległych lasach. Zimę spędza często nad wodą. Jak na prawdziwego sokoła przystało zajmuje stare gniazdo innego ptaka szponiastego lub krukowatego, gnieździ się też w szczelinach skalnych, bądź na murze. Miejsca gniazdowania ma stałe. Gniazduje pojedynczymi parami.

U nas nie widziałem nigdy własnego jego gniazda, – czytamy w tak chętnie ostatnio cytowanych przeze mnie „Ptakach krajowych” – lecz zawsze na opuszczonych przez bieliki, orły, rybołowy i kruki, budowanych na szczytach najwynioślejszych drzew w okolicy.  W spodnim pokładzie jego gniazda zwykle się bezpiecznie wywodzą wróble leśne i sikory, na niższych zaś gałęziach tego samego drzewa drozdy, kosy, sójki i inne leśne ptaki.”

Dorosłe sokoły wędrowne są u nas osiadłe*. Młode po uzyskaniu samodzielności koczują, stąd też wziął się drugi człon nazwy: wędrowny. Pomimo udanej reintrodukcji w dalszym ciągu jest skrajnie zagrożony – jego populacja jest w dalszym ciągu na skraju zaniku, liczy kilkanaście par lęgowych i około 6 tysięcy par w Europie.

Żywi się średniej wielkości ptakami, takimi jak: wrony, gawrony, gołębie czy też czajki. Na zdobycz uderza przede wszystkim w powietrzu*: najpierw błyskawicznie atakuje z prędkością przekraczającą 300 kilometrów na godzinę uderzeniem piersią i szponami! Zabijając ofiarę lub co najmniej oszałamiając, rozpędzony leci dalej, następnie zawraca i jeszcze w powietrzu chwyta ją szponami. Z ziemi bierze zdobycz zupełnie wyjątkowo.

Posiada w wysokim stopniu przymioty ptaka szlachetnego i poluje po większej części na ptaki lotne mało od siebie mniejsze a częstokroć o wiele większe: gołębie, kuropatwy, czajki, kaczki, cietrzewie najwięcej gnębi: pokonywa nawet gęsi dzikie i czaple, w potrzebie tylko uderza na wrony i inne podlejsze ptaki.(…) – Opowiada Taczanowski – Przez zimę najwięcej żyje gołębiami swojskiemi, i gdy się raz do nich wnęci, póty ściga i prześladuje, póki do ostatniego nie wyłowi; wpada za niemi między budynki i wobec ludzi porywa; wśród miast nawet nie są one wolne od jego napaści, z wież, z budynków śledzi ich ruchy i na pewno uderza. Spokojnie siedząc w otkrytem miejscu pilnie zwraca uwagę na okolicę i gdy postrzeże przelatującego ptaka puszcza się za nim z niewymowną szybkością, strąca piersiami i chwyta w powietrzu, większe zrzuca na ziemię.

Sokół wędrowny lata na dużych wysokościach, na przemian szybko uderzając skrzydłami i lotem ślizgowym. Ptak atakujący ofiarę gwałtownie przyśpiesza lot i pikuje ku zdobyczy. Potrafi także krążyć i zawisać w powietrzu. Czatuje w miejscach zapewniających mu duże pole widzenia.

Tak jest silny, – dowiadujemy się w „Ptakach krajowych” – że ptaki znacznie cięższe od siebie na gniazdo zanosi; z dorosłych cietrzewi i kaczek około dwóch razy więcej od niego ważących pewną część ujada na miejscu i tym sposobem ulżywszy wagi resztę dopiero unosi.

* O zimowaniu w latach 60-tych w XIX wieku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie przez jedną sokolicę to temat na odrębny wpis.

** Ataki w powietrzu są domeną sokołów szlachetnych takich jak sokół wędrowny czy kobuz. Na ziemi ofiary chwytają sokoły nieszlachetne, takie jak na przykład pustułka.

Do sokoła postaram się niebawem jeszcze raz wrócić. Jak się dowiem ile w tym roku było czynnych gniazd. Ile piskląt owe gniazda opuściło…

10511222_879110612142027_364629881563486704_n

Dodaj komentarz

Strona korzysta z plików cookies.
Dowiedz się więcej...

Celem zapewnienia najlepszej możliwej jakości przeglądania Strona korzysta z pilków cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do tych plików w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Kontynuowanie przeglądania strony jak i klikniecie przycisku ZGADZAM SIĘ na banerze oznacza wyrażenie zgody na powyższe.

Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do Polityki Cookies tej strony (znajdziesz tam także możliwość zmiany ustawień cookies) oraz na http://wszystkoociasteczkach.pl/

Zamknij