Puszczańskie opowieści Karola Zuba

Dlaczego samce ptaków są piękniejsze?

Myślę, że jakże aktualny na dziś, artykuł doktora Karola Zuba, może pomóc Wam w zrozumieniu zawiłych nieco relacji męsko-damskich w świecie ptaków:

„Czy zastanawialiście się kiedykolwiek nad tym, dlaczego ptaki są tak kolorowe? A czy zwróciliście uwagę na to, że to właśnie samce ptaków są ładniej ubarwione? Jeżeli jeszcze tego nie uczyniliście, to przy najbliższej okazji zajrzyjcie do książki o ptakach i zwróćcie uwagę na różnice między samcami i samicami, szczególnie u małych ptaków śpiewających. Możecie się też przyjrzeć ptakom w czasie wycieczki do parku lub lasu i dostrzeżecie wówczas, że np. samczyk zięby przystrojony jest w kolorowe piórka, natomiast samiczka jest niepozorna, szarozielona. Podobne różnice dostrzeżecie nawet u pospolitego wróbla.

Wśród ptaków jaskrawe ubarwienie samców jest swoistą „reklamą” i ma za zadanie zwrócenie uwagi samic, które decydują o wyborze towarzysza życia. Dzięki kolorowym piórom samce przekazują potencjalnym partnerkom informację, że są zdrowe i silne. Często intensywność ubarwienia ptaka zwiększa się wraz z wiekiem, np. pospolitej u nas dziwonii stare samce posiadają karminowe głowy i piersi, podczas gdy młode samce są zazwyczaj szarozielone. Samica wybierając jaskrawo wybarwionego samca ma pewność, że jest on starszy i bardziej doświadczony. Poza tym intensywne kolory świadczą o dobrej kondycji samca, gdyż ptaki chore i zapasożycone mają zazwyczaj zniszczone i matowe pióra. Często poza odmiennym niż samice ubarwieniem samce często posiadają inne ozdoby, jak np. grzebień u koguta lub korale u indora. Są one również atrybutem zdrowia i dobrej kondycji samca. Szczególnie samce posiadające długie pióra w ogonie, np. pawie lub rajskie ptaki zdają się mówić do samicy – „Popatrz jaki jestem silny i zdrowy. Nie dałem się złapać drapieżnikom, pomimo tego, że posiadam tak ogromny i kolorowy ogon.”

Czasami zamiast kolorowych piórek „reklamą” ptasich samców jest ich śpiew. Słowik jest szary i niepozorny, ale za to potrafi pięknie i wytrwale śpiewać oznajmiając samicy – Słuchaj jaki jestem świetny. Potrafię śpiewać całą noc i przekrzyczeć swoich rywali”. Podobną rolę jak ubarwienie i śpiew spełniają powietrzne akrobacje wykonywane przez samce ptaków drapieżnych. Mają one za zadanie przekonanie samicy o sile i zręczności jej potencjalnego partnera, który będzie w stanie wykarmić ją i jej potomstwo.

Czemu jednak samce wkładają tak ogromny wysiłek w utrzymanie jaskrawego ubarwienia, śpiew oraz inne popisy? Odpowiedź jest prosta – po to aby zostać wybranym przez samicę i przekazać swoje geny potomstwu. Jeżeli weźmie się pod uwagę, że ptaki żyją jedynie kilka, kilkanaście lat, staje się jasne, że każdy sezon lęgowy jest dla nich ważny. Szczególnie dla samic okres rozrodczy jest związany z dużym wysiłkiem, gdyż wtedy składają one jaja, które potem wysiadują a następnie muszą wykarmić garstkę wiecznie głodnych piskląt. Niestety, nie u wszystkich gatunków samce pomagają w wypełnianiu rodzicielskich obowiązków. Dlatego też samice starannie dobierają sobie partnera. Musi on być przede wszystkim zdrowy i silny, gdyż gwarantuje to podobne cechy u jej dzieci. Poza tym w przypadku, kiedy oboje rodzice opiekują się potomstwem, silniejszy i sprawniejszy samiec zapewni lepszy wzrost i rozwój piskląt. Decyzja przy wyborze nie jest łatwa, a czasu jest zazwyczaj niewiele.

Czy bywają jednak sytuacje odwrotne, to znaczy czy samice mogą być piękniejsze od samców? Tak się dzieje u płatkonogów, ptaków żyjących na północy Europy. U płatkonogów samice składają wprawdzie jaja, ale to samce je wysiadują i opiekują się potomstwem. W wyniku takiego odwrócenia ról samice rywalizują o względy samców i są pięknie ubarwione. Jest to jednak jeden z nielicznych wyjątków w świecie ptaków.”

Mazurka, bociana czy bielika po wybarwieniu na pewno nie rozpoznam. Ale kilkadziesiąt gatunków tak. A Wy? Jakie gatunki wspomnianą ziębą, wróblem czy trznadlem dacie radę odróżnić?


Trznadel (samica), fot. Cezary Pióro

Trznadel (samiec), fot. Cezary Pióro  www.cezarypioro.pl

Dodaj komentarz

Strona korzysta z plików cookies.
Dowiedz się więcej...

Celem zapewnienia najlepszej możliwej jakości przeglądania Strona korzysta z pilków cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do tych plików w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Kontynuowanie przeglądania strony jak i klikniecie przycisku ZGADZAM SIĘ na banerze oznacza wyrażenie zgody na powyższe.

Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do Polityki Cookies tej strony (znajdziesz tam także możliwość zmiany ustawień cookies) oraz na http://wszystkoociasteczkach.pl/

Zamknij